Jedną z metod wspomagających leczenie uzależnienia od alkoholu jest zabieg implantacji tzw. wszywki alkoholowej. To rozwiązanie medyczne, które ma na celu wywołanie silnej awersji do alkoholu poprzez wprowadzenie do organizmu substancji chemicznej – disulfiramu (WZF), znanego powszechnie pod nazwą handlową Esperal. Substancja ta wpływa na metabolizm alkoholu w organizmie, blokując enzym dehydrogenazę aldehydową. W rezultacie nawet niewielka ilość spożytego alkoholu prowadzi do nagromadzenia się aldehydu octowego –toksycznego związku, który wywołuje nieprzyjemne dolegliwości.
Połączenie alkoholu z disulfiramem powoduje ostre objawy zatrucia: silne nudności, wymioty, bóle i zawroty głowy, zaczerwienienie twarzy, poty, kołatanie serca, a także lęk, niepokój czy uczucie duszności. Dolegliwości te występują już po kilku minutach od wypicia alkoholu i mogą utrzymywać się przez kilka godzin. Taka reakcja organizmu ma pełnić funkcję psychicznego hamulca – osoba, która wie, jakie skutki może wywołać spożycie alkoholu, z większym prawdopodobieństwem powstrzyma się od picia.
Należy jednak wyraźnie podkreślić, że wszywka alkoholowa nie leczy przyczyn uzależnienia. To jedynie forma terapii awersyjnej, która może wspomóc osobę uzależnioną w utrzymaniu abstynencji, zwłaszcza w pierwszym, najtrudniejszym okresie leczenia. Skuteczność tej metody znacząco wzrasta, gdy jest połączona z psychoterapią, udziałem w grupach wsparcia oraz szeroko pojętą zmianą stylu życia. Samo zaszycie nie zastąpi pracy nad sobą ani głębszego zrozumienia mechanizmów uzależnienia.
Procedura zabiegu – jak przebiega zaszycie alkoholowe?
Zabieg wszczepienia wszywki alkoholowej to stosunkowo prosty, mało inwazyjny i krótki zabieg chirurgiczny, który musi być wykonany przez wykwalifikowanego lekarza – najczęściej chirurga. Najpierw pacjent przechodzi konsultację medyczną, podczas której oceniany jest jego stan zdrowia, motywacja do leczenia oraz brak przeciwwskazań do zabiegu. Sam zabieg odbywa się w znieczuleniu miejscowym. Lekarz wykonuje niewielkie nacięcie skóry – zazwyczaj w okolicach pośladka lub łopatki – i umieszcza podskórnie od 6 do 10 implantów zawierających disulfiram (WZF). Cała procedura trwa około 30 minut i nie wymaga hospitalizacji.
Po zabiegu pacjent powinien przestrzegać zaleceń lekarza dotyczących higieny rany, aby uniknąć infekcji. Należy unikać intensywnego wysiłku fizycznego przez kilka dni oraz regularnie kontrolować miejsce wszycia. Rana zazwyczaj goi się w ciągu tygodnia, a ewentualne szwy rozpuszczają się samoistnie lub są zdejmowane przez lekarza.
Wszycie esperalem – czas trwania
Wszywka alkoholowa Piotrków Trybunalski działa przez okres od 8 do 12 miesięcy – w tym czasie substancja czynna jest stopniowo uwalniana do organizmu. Po tym czasie, w zależności od stanu pacjenta i efektów terapii, można rozważyć ponowne zaszycie alkoholowe (po upływie min. 8 miesięcy od poprzedniego zabiegu) bądź kontynuację leczenia innymi metodami terapeutycznymi.
Wszywka alkoholowa Piotrków Trybunalski: kiedy się na nią zdecydować?
Decyzja o wszyciu esperalu nie powinna być pochopna. Najlepiej, aby ta decyzja była przemyślana i wpisana w szerszy plan leczenia. Istnieje jednak kilka konkretnych sytuacji, w których zaszycie może okazać się szczególnie pomocne:
- Gdy masz za sobą kilka nieudanych prób utrzymania abstynencji
Jeśli osoba uzależniona już wcześniej podejmowała decyzje o zaprzestaniu picia, ale każda próba kończyła się powrotem do alkoholu – esperal może zadziałać jak tarcza ochronna w trudnych momentach, skutecznie zniechęcając do spożycia alkoholu.
- Gdy czujesz motywację, ale boisz się silnych pokus
Początek trzeźwości to czas największego zagrożenia nawrotem nałogu. Osoba uzależniona może być zdeterminowana, ale jednocześnie wystawiona na działanie bodźców, np. środowisko, stres, dostępność alkoholu. Wszywka alkoholowa stanowi wtedy realny bufor bezpieczeństwa.
- Gdy zależy Ci na czasie – np. ze względu na rodzinę, pracę, zdrowie
Czasami sytuacja życiowa wymaga szybkiego powrotu do funkcjonowania – choroba bliskiej osoby, sprawy sądowe, utrata pracy, rozpad rodziny. Zaszycie alkoholowe może dać czas na złapanie równowagi, podczas gdy pacjent podejmie intensywną terapię psychologiczną.
- Gdy bliscy stracili już zaufanie i potrzebują namacalnego dowodu zmiany
Wszywka może być także ważnym sygnałem dla otoczenia. Oczywiście nie można podejmować decyzji wyłącznie dla innych, pod przymusem, ale w kontekście odbudowy relacji może być to pierwszy krok.
- Gdy czujesz w sobie gotowość na poważną zmianę
Najważniejszy moment to ten, gdy sam/a poczujesz, że masz dość życia zdominowanego przez alkohol. Że chcesz odzyskać siebie, relacje, zdrowie, wolność. Wtedy wszycie alkoholowe może stać się symbolicznym początkiem nowego etapu.
- Gdy jesteś świadomy wskazań, kto może się zaszyć
Choć zaszycie alkoholowe może być skuteczną formą wsparcia w leczeniu uzależnienia, nie jest ono przeznaczone dla każdego. Istnieje szereg przeciwwskazań zdrowotnych i psychicznych, które jasno określają, kto nie powinien poddawać się temu zabiegowi – są nimi m. in.: choroby układu sercowego, oddechowego, nerwowego, stosowanie leków nasilających działanie disulfiramu itp. Dlatego tak ważne jest, aby przed podjęciem decyzji skonsultować się z lekarzem i upewnić się, że wszywka alkoholowa będzie bezpieczna i odpowiednia dla danej osoby.
Wszywki alkoholowe – dostępność
Disulfiram (WZF), czyli substancja czynna stosowana w wszywkach alkoholowych, znana też pod nazwą esperal, nie jest finansowany przez Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ), co oznacza, że pacjent musi samodzielnie pokryć wszystkie koszty związane z leczeniem tą metodą.
Są dwie główne opcje:
- Zakup esperalu w aptece na własną rękę
Można samodzielnie kupić preparat w wybranych aptekach – cena jednej wszywki alkoholowej wynosi zazwyczaj od 200 do 300 zł. W tym przypadku pacjent musi jednak sam znaleźć lekarza lub placówkę, która podejmie się jej wszczepienia. Często apteki współpracują z konkretnymi klinikami i mogą udzielić takich informacji.
- Skorzystanie z pakietu w prywatnej placówce medycznej
Bardziej kompleksowym rozwiązaniem jest skorzystanie z usług prywatnych ośrodków leczenia uzależnień, które oferują całościową usługę – od konsultacji lekarskiej, przez zabieg, aż po opiekę pozabiegową. W tym wariancie cena obejmuje koszt preparatu, zabiegu, środków medycznych oraz znieczulenia i waha się – w zależności od miasta, renomy kliniki i zakresu opieki – od 600 do nawet 1000 zł.
Jakich skutków ubocznych można się spodziewać po wszyciu esperalu?
Jak już wcześniej wspominano, najpoważniejsze skutki pojawiają się wtedy, gdy osoba z aktywną wszywką alkoholową sięgnie po alkohol, nawet w minimalnej ilości. Organizm reaguje wtedy niezwykle gwałtownie, powodując tzw. reakcję disulfiramową. To nic innego jak ostra, toksyczna odpowiedź organizmu na jednoczesną obecność alkoholu i substancji czynnej zawartej w wszywkach alkoholowych.
Do najczęstszych i najbardziej uciążliwych objawów należą:
- silny, pulsujący ból głowy,
- uczucie ogólnego osłabienia i drżenie mięśni – zwłaszcza rąk,
- nadpotliwość i przyspieszone bicie serca,
- zawroty głowy, nudności, a nawet omdlenia,
- utrata przytomności.
W skrajnych przypadkach może dojść do bardzo groźnych powikłań: niewydolności krążeniowo-oddechowej, zaburzeń rytmu serca, a nawet śmierci. Z tego powodu tak ważne jest, aby osoby decydujące się na zaszycie alkoholowe miały pełną świadomość działania tej metody. Nie chodzi wyłącznie o unikanie typowych napojów alkoholowych – niebezpieczne mogą być również inne produkty z alkoholem, takie jak niektóre syropy, a nawet słodycze z nadzieniem alkoholowym.